Giống như việc làm bài văn thuộc các thể loại khác, muốn làm một bài văn lập luận giải thích, các bạn học sinh phải xác định được các bước để triển khai một bài văn.

Cách Làm Bài Văn Lập Luận Giải Thích

By

Giống như việc làm bài văn thuộc các thể loại khác, muốn làm một bài văn lập luận giải thích, các bạn học sinh phải xác  định được các bước để triển khai một bài văn.

Bài viết sau đây sẽ giúp các bạn học sinh biết cách làm bài văn lập luận giải thích.

Bước 1:  Tìm Hiểu Đề Và Tìm Ý

Trước hết, các bạn học sinh cần đọc kỹ đề bài, đọc chậm rãi khoảng 2-3 lượt, gạch dưới những từ ngữ tìm ẩn nội dung sâu sắc, có sức khai quát cao trong các câu danh ngôn, tục ngữ, ca dao,.. ở trong đề bài. Trên cơ sở đó, các bạn tiến hành tìm các ý cần thiết( lưu ý phải chỉ ra được các lớp nghĩa, tầng nghĩa của một số từ ngữ quan trọng trong câu nói và của toàn bộ câu nói, mục đích là làm sáng tỏ nội dung câu nói, sáng tỏ vấn đề cần giải thích trong đề bài).

Phải cắt nghĩa được hình ảnh, câu tục ngữ, câu văn, thành ngữ ở đề bài, phải tiến hành giải thích nghĩa gốc, nghĩa chuyển của từ ngữ để nắm được nội dung của từ ngữ đó mới xác định được các vấn đề cần được giải thích rõ ràng.

Liên hệ với những ý kiến trong sách vở với thực tế đời sống để khẳng định được những biểu hiện cụ thể của vấn đề cần xác định. Phải tìm được những ví dụ cụ thể với thực tế cuộc sống.

Bước 2: Lập Dàn Bài

Các em học sinh cần chú ý rằng, yêu cầu quan trọng nhất của bước này là sắp xếp các ý tìm được theo một thứ tự nhất định, nhằm từng bước làm sáng tỏ và cụ thể nội dung của vấn đề cần phải giải thích. Cần phải nắm chắc mục đích yêu cầu của từng phần trong cấu trúc dàn bài trong một bài văn lập luận giải thích. Cụ thể như sau:

Mở Bài: 

Giới thiệu vấn đề cần giải thích hoặc giới thiệu câu ca dao, thành ngữ, tục ngữ cần giải thích, từ đó nêu ra nội dung của nó.

Có Một Số Cách Mở Bài Như Sau:

Mở Bài Trực Tiếp: 

Đi thẳng vào vấn đề, nêu được nội dung, ý nghĩa khái quát của câu nói, ca dao, tục ngữ,..

Mở Bài Gián Tiếp: 

Lần lượt đi từ cái chung đến cái riêng, từ xa đến gần, từ khái quát đến cụ thể, nghĩa là nêu ra được vấn đề chung, trong đó bao hàm cả vấn đề được thể hiện trong câu nói,  sau đó dẫn ra câu nói đó, vấn đề đó,...

Thân Bài: 

Các bạn nên triển khai theo các thứ tự sau:

Nêu được nghĩa đen, nghĩa bóng của từ ngữ quan trọng trong câu nói đó.

Sau đó lần lượt nêu các lớp nghĩa, các tầng nghĩa hàm ẩn trong các câu nói, ca dao, tục ngữ,...Từng bước làm sáng tỏ nội dung câu nói, các vấn đề cần giải thích.

Giải thích được ý nghĩa khái quát của vấn đề với cuộc sống của con người

Lí giải được sâu vấn đề cần làm rõ.

Cần chú ý rằng sắp xếp một cách cân nhắc các ý giải thích để làm nổi bật và sáng tỏ vấn đề cần giải thích.

Kết Bài: 

Phải nhấn mạnh được ý nghĩa của vấn đề cần được giải thích đối với thực trạng ngày nay.

Bước 3: Viết Bài Văn

Dựa vào dàn ý bài đã xây dựng được, tìm tất cả các từ ngữ, cách diễn đạt để chuyển hóa dàn bài thành một bài văn hoàn  chỉnh, có cấu tạo gồm ba phần: mở bài, thân bài, kết bài. Các câu trong đoạn văn cần được liên kết chặt chẽ, logic, cùng tập trung làm sáng tỏ các khía cạnh, các phương diện của vấn đề cần giải thích. Mỗi ý chính ý lớn trong bài cần được viết thành đoạn lớn.

Bước 4: Đọc Rà Soát Lại Bài Văn

Đọc rà soát lại sau khi hoàn thành xong bài văn là một việc làm bình thường, quen thuộc nhằm kiểm tra lại lần cuối xem bài văn vừa viết có phù hợp với yêu cầu của đề bài không. Ngoài ra, sau khi viết xong, việc đọc rà soát còn có tác dụng kiểm tra lại về câu văn, chính tả, cách diễn đạt để điều chỉnh chỉnh sửa kịp thời nếu phát hiện ra những chỗ sai sót.

Hướng Dẫn Tìm Hiểu Đề Bài Mẫu

Các bạn hãy cùng tham khảo bài viết sau để củng cố phần lý thuyết ở trên về cách làm bài văn lập luận giải thích.

Đề Bài:

 Hãy giải thích một trong năm điều Bác Hồ dạy: “ Học tập tốt- Lao động tốt”.​​​​​

Công việc mà mỗi học sinh cần làm khi đến trương là học tập và lao động. Nhưng học tập và lao động như thế nào để có một kết quả thật tốt? Một trong năm điều Bác Hồ dạy chúng ta đó là “ Học tập tốt, lao động tốt”. Qua những năm tháng ngồi trên ghế nhà trường, chúng ta thấy rằng lời Bác dạy hoàn toàn đúng.

Vậy thế nào là học tập tốt? Trước hết, người học trò phải đi học đều, học tập chăm chỉ và say sưa nghe thầy cô giảng bài. Học thuộc bài và làm bài tập đầy đủ trước khi đến lớp. Quan trọng là phải học đều, học kỹ, học đến đâu chắc kiến thức đến đó. Đấy mới là học tốt. Tuy nhiên, không ít người cho rằng, học được môn này, được nhiều điểm cao và kết quả cao mới là học tốt. Điều đó hoàn toàn không phải là học tốt. Từ cơ sở đó, ý nghãi của việc học tốt là gì? Kết quả mà học tốt mang lại cho ta rất nhiều. Học tập tốt là điều có lợi cho bản thân, thầy cô, cha mẹ sẽ yêu quý ta; bãn bà  sẽ mến mộ ta, chan hòa với ta. Học tập tốt là cơ sở để ta phát huy năng lực sáng tạo, cống hiến cho tương lai và cho xã hội. Tuy nhiên, học tập phải luôn đi đôi với thực hành và lao động. Lý thuyết và thực hành luôn đi đôi với nhau. Chỉ có học tập tốt thì lao động và thực hành mới tốt.

Thế các bạn có hiểu thế nào là lao động tốt không? Trước tiên cần phải hiểu đó là một công việc, một hoạt động vô cùng tốt đẹp. Một người lao động tốt là người biết hoàn thành công việc một cách hiệu quả. Không được làm nhanh làm ẩu, chúng ta cần phải chậm mà chắc. Tuy nhiên, việc gì làm cũng phải có một tốc độ phù hợp. Học môn gì thì sử dụng thiết bị kỹ thuật lao động để lao động trực tiếp cho môn ấy. Chăm chỉ, cần cù là một yếu tố góp phần tạo nên người lao động tốt.

Nhưng tại sao mội chúng ta đều phải học tập và lao động tốt? Bởi vì học tập tốt, lao động tốt sẽ là con đường nhanh chóng giúp chúng ta trở thành những đứa con ngoan, những người học trò giỏi luôn gương mẫu và chăm chỉ.  Qua đó, chúng ta sẻ rèn thêm được về đạo đức và trí tuệ cũng như sức khỏe để phát triển toàn diện con người mới của chế độ xã hội chủ nghĩa.

Tóm lại, mỗi học sinh cần phải thực hiện tốt lời dạy của Người : “ Học tập tốt, lao động tốt” sẽ giúp chúng ta xứng đáng là cháu ngoan của Bác Hồ, là con ngoan trò giỏi của cha mẹ và thầy cô.  Bản thân em sẽ tích cực phấn đấu trong học tập và rèn luyện để xứng đáng với lời dạy của Bác Hồ.

Một Ví Dụ Khác Về Cách Kết Bài

Cho câu tục ngữ: “Đi một ngày đàng, học một sàng khôn”.

Cách 1: Nhu cầu đi học để lấy cái văn minh, tiến bộ của các quốc gia khác trên thế giới càng trở nên cần thiết trong thời kỳ nước ta đang tăng cường hội nhập với quốc tế hiện nay.

Cách 2: Nếu không muốn đất nước và bản thân bị lạc hậu, bị bỏ rơi lại phía sau so với các nước khác  thì cần phải quan tâm hơn nữa đến việc đi nhiều nơi, đến nhiều chỗ để học hỏi thêm về cách làm, hướng đi,... Do đó, chân lý được đút kết trong câu tục ngữ “Đi một ngày đàng, học một sàng khôn” có thể áp dụng cho mọi thời đại.

Bài viết trên đã tổng hợp một cách chi tiết nhất cách làm một bài văn lập luận giải thích (các em học sinh có thể gặp ở chương trình ngữ văn lớp 7). Hi vọng bài viết sẽ giúp các em có thể hiểu, soạn và nắm vững cách làm một bài văn lập luận giải thích. Chúc các em thành công! 

Nguồn Và Trích Dẫn:

http://www.soanbai.com/2013/11/soan-bai-cach-lam-bai-van-lap-luan-giai-thich.html

https://loigiaihay.com/cach-lam-bai-van-lap-luan-giai-thich-e3954.html

Cách Làm Bài Văn Lập Luận Giải Thích
Rate this post

Leave a Comment

Your email address will not be published.

You may also like